Fréttir

27.12.2007 | Fyrir foreldra

Þyngd skólatöskunnar

Veist þú hvað barnið þitt ber mikla þyngd á bakinu á milli skóla og heimilis? Á seinasta áratug hefur skólataskan sem börnin okkar bera þyngst jafnt og þétt með tilkomu fleiri námsgreina og betur myndskreyttum en jafnframt þyngri skólabókum. Afleiðingar

Veist þú hvað barnið þitt ber mikla þyngd á bakinu á milli skóla og heimilis?

Á seinasta áratug hefur skólataskan sem börnin okkar bera þyngst jafnt og þétt með tilkomu fleiri námsgreina og betur myndskreyttum en jafnframt þyngri skólabókum. Afleiðingar þessa á heilsu barnanna eru alvarlegar og ástæða til að staldra við og íhuga hvað er til ráða.

Skólabókardæmi um góða tösku:

Hún ætti að vera endingargóð, vatnsheld, létt, hönnuð til að falla að líkamanum og hafa næg endurskinsmerki. Taskan ætti að vernda bakið og gera barnið vel sýnilegt í umferðinni.

Eina vandamálið sem þessi uppskrift að góðri tösku leysir ekki, er sú óhóflega þyngd sem oft vill rata í hana í formi skólabóka og annarra fylgihluta og veldur því að barnið burðast með þyngd á bakinu sem hefur slæm áhrif á hrygginn. Ráðlögð þyngd skólatösku er 10-12.5% af þyngd barnsins, þar sem sjálf taskan ætti ekki að vera þyngri en 1.5 kg, en fyrstu 2 ár skólagöngunnar ætti hún ekki að vera þyngri en 1.2 kg

Best væri ef skólatöskur væru þannig úr garði gerðar að hægt væri að aðlaga þær að hverjum einstaklingi. Áherslan er þá lögð á að hún sitji rétt og að hún aflagi ekki stöðu/stellingu barnsins. Lykilatriði er að skólataskan liggi þétt að bakinu, hátt uppi og að raðað sé jafnt í hana. Kostur bakpokans fram yfir skjalatöskuna er óvéfengjanlegur. Forráðamenn og skóli þurfa að minna börnin á að bera töskuna rétt og athuga að hún innihaldi ekki of mikinn og ónauðsynlegan þunga.

Auk áhættunar á skaða á stoðkerfi, hreyfiþroska og samhæfingu, geta óhóflega þungar skólatöskur einnig skaðað jafnvægi barnanna og dregið úr hæfni þeirra til að standa upprétt. Börn á skólaaldri ná ekki fullri samhæfingu fyrr en á kynþroskaskeiði. Á fyrstu árum skólagöngu ná börnin ekki að fullu að aðlagast viðbótarþyngd, t.d. skólatösku. Þetta leiðir til óhappa sem rekja má til ófullnægjandi jafnvægisskyns.

Skólatöskur eru oft of þungar vegna þess að skólabækur eru geymdar í þeim og bornar milli heimlis og skóla án þess að þeirra sé þörf þann daginn. Forráðamenn geta ekki einungis minnkað hættuna á skaða á heilsufar barna sinna af þessum völdum með því að kaupa léttari skólatöskur, heldur einnig með því að gera reglulega “tiltekt” í skólatöskunni og fylgjast grannt með því að þar sé ekkert óþarft að finna. Ekki má hætta að vera vakandi yfir þessu þó barnið vaxi, því vöðvakerfi 10 ára gamals barns er enn mjög viðkvæmt fyrir því að bera mikla þyngd. Skólastjórnendur og kennarar þurfa einnig að sjá til þess að börnin hafi fullnægjandi geymslu fyrir þungar skólabækur í skólanum. Til viðbótar þungum skólatöskum hefur skortur á hreyfingu einnig mikið að segja þegar stoðkerfi líkamas skaðast. Börn eyða oft allt of miklum tíma fyrir framan tölvur og sjónvarp. Mælt er með reglulegri íþróttaiðkun í fersku lofti til að styrkja stoðkerfi líkamans, samhæfingu og hreyfiþroska barna.

Nokkrar hugmyndir sem leitt gætu til bóta:

-         að skilja hluta bókanna eftir í skólanum

-         að börnin hafi skápa í skólunum þar sem þau geta geymt skóladót og bækur

-         að heildarþyngd skólatösku sé ekki meiri en 10% af þyngd barns

-         að takmarka eftirspurn nemenda eftir skólaefni

-         að hafa tvö sett af öllum bókum

-         að takmarka bæði stærð og þyngd skólabóka

-         að skipuleggja stundaskrá þannig að hugað sé að fjölda bóka er barnið þarf að bera

-         að nota vinnuvistvæn húsgögn

-         að nota léttari skólatöskur

-         að vanda valið þegar kemur að því að kaupa skólatösku fyrir barnið.

-         að nota rafrænar skólatöskur. Í nokkrum löndum er slík á tilraunastigi. Helstu vandamálin eru þau að kennarar eru ekki allir í stakk búnir til að notast við tæknina. Áður en farið verði út í það að notast við “rafrænar skólatöskur” verði að mennta kennara og nemendur betur í upplýsingatækni. Einnig hefur verið bent á þá staðreynd að “rafræn skólataska” er ekki endilega léttari en sú er notast er við í dag.

Til baka